Programma

'Eigen baas over je gedachten!'

De training

‘Eigen baas over je gedachten!’ is een wetenschappelijk onderbouwd en bewezen effectief programma voor kinderen van het vierde leerjaar (in Vlaanderen) of groep 6 (in Nederland), ontwikkeld door Wendy de Pree. In zes klassikale lessen leren kinderen positief denken en problemen effectief aanpakken. Uit onderzoek blijkt dat dit preventieprogramma een positieve invloed heeft op zelfbeeld en emotieregulatiestrategieën. Verwacht wordt dat kinderen zich hierdoor gelukkiger voelen, en sterker en veerkrachtiger zijn waardoor ze beter kunnen omgaan met toekomstige emotionele problemen.

 

Onderzoek toont aan dat geluk blijvend verhoogd kan worden. Het geluksniveau wordt voor ongeveer 50% erfelijk bepaald. De levensomstandigheden bepalen slechts voor 10% het welbevinden, terwijl doelbewuste activiteiten (zoals positief denken, zorgen aanpakken en leuke dingen doen) goed zijn voor 40% van het geluksniveau. ‘Eigen baas over je gedachten!’ steunt op wetenschappelijke inzichten rond deze doelbewuste activiteiten. Met deze training wordt er dus gewerkt worden aan een duurzame verhoging van geluk.

Positieve gedachteslinger

'Het is belangrijk om in het 'nu' te leven. Als je kijkt naar wat er vandaag positief is, ga je ook positief beginnen denken.'

Mr Happy en Mr Black

Centraal in de lessen staan twee knuffels: Mr. Happy (de gele denkwolk) en Mr. Black (de donkere denkwolk). Mr. Black bekijkt elke situatie door een donkere bril en toont de kinderen welke negatieve gedachten er allemaal kunnen zijn. Mr. Happy daarentegen is altijd optimistisch en bekijkt de wereld door een roze bril. Hij helpt de kinderen om helpende gedachten te vinden en problemen effectief aan te pakken.

 

Alle kinderen krijgen een werkboek met praktische oefeningen en opdrachten. Naast de lessen in de klas krijgen ze via dit werkboek oefeningen mee naar huis, waarbij ze het geleerde leren toepassen in het dagelijks leven; alleen of samen met de rest van het gezin. Dit is geen huiswerk maar de uitnodiging tot een extra oefenmoment om ‘eigen baas te worden over hun gedachten’! Kinderen kunnen op deze manier ook een voorbeeld zijn voor de rest van het gezin en tonen wat ze tijdens de training geleerd hebben.

Naast het werkboek, hebben de kinderen een extra hulpmiddel om positief te leren denken tot hun beschikking: de Happy-doos. Dit is een schoendoos die de kinderen zelf versieren tot een persoonlijke, vrolijk uitziende doos; zodat ze al blij worden als ze er naar kijken. Gedurende de lessen kunnen de kinderen hierin allerlei dingen verzamelen die kunnen helpen op momenten dat ze het moeilijk hebben. Bijvoorbeeld geheugensteuntjes die hen herinneren aan hetgeen ze in de les geleerd hebben, een foto van iemand die hen kan troosten of een kaartje met een helpende gedachte.

Kinderen met knuffel 'Eigen baas over je gedachten'
Illustratie Marian Latour

De lessen

De training ‘Eigen baas over je gedachten!’ bestaat uit zes lessen van ongeveer 1,5 uur die wekelijks gegeven worden aan leerlingen uit het vierde leerjaar (B) / groep 6 (NL). Er is voor deze doelgroep gekozen omdat cognitieve interventies vereisen dat kinderen een zeker vermogen bezitten om logisch en causaal te kunnen denken. En door de training aan te bieden op de leeftijd van 8 tot 10 jaar, kunnen de kinderen de puberteit als sterke, weerbare kinderen tegemoet gaan.

 

De lessen hebben verschillende thema’s, zoals positief denken, leren ontspannen en werken aan zelfvertrouwen. Elke les is verder opgebouwd uit verschillende elementen waardoor de kinderen met hun verschillende talenten geprikkeld worden om te leren:

  • theoretisch gedeelte

  • schriftelijk of in (sub)groepjes vertellen van persoonlijke ervaringen

  • muziek/filmfragment/verhaal

  • creatieve werkvormen

  • bewegingsspelletjes

Les 1

Heel veel gevoelens!

Kinderen leren hun gevoelens benoemen en ze onderzoeken het verband tussen wat ze doen en hoe ze zich voelen. Ze leren grip krijgen op hun gevoel door meer leuke dingen te doen.

Les 2

Je spanning de baas!

Wanneer je lichaam gespannen is, kun je niet goed nadenken. In deze les leren de kinderen hoe ze hun lichaam kunnen ontspannen. Dit helpt om tot rust te komen bij spanning en om beter in te slapen. Daarna is er ruimte in hun hoofd om het verband te leren tussen hun gevoelens, gedachten en gedrag. Want niet de gebeurtenis bepaalt hoe je je voelt, maar hoe je hier over denkt!

Les 3

Eigen baas over je gedachten!

Kinderen die positief denken, hebben meer vrienden en voelen zich gelukkiger. Kinderen leren in deze les het verschil tussen helpende- en niet-helpende gedachten. Niet-helpende gedachten maken je bang, boos of verdrietig. Helpende gedachten laten je beter of sterker voelen. De zoektocht naar helpende gedachten is begonnen!

Les 4

Eigen baas over je gedrag!

Kinderen die goed om leren gaan met tegenslag, zullen zich ook in hun latere leven gelukkiger voelen. We zoeken hoe we positieve, helpende dingen kunnen doen bij moeilijke gebeurtenissen. We oefenen om de niet-helpende gedachten een halt te kunnen toeroepen.

Les 5

Positief denken over jezelf!

Als je in staat bent om positief te denken, leg je de basis voor een goed zelfbeeld. Kinderen die meer zelfvertrouwen hebben, hebben meer vrienden en worden minder gepest. In deze les leren kinderen dat ze trots mogen zijn op zichzelf. We ontdekken ieders talenten en vinden zo steeds meer helpende, positieve gedachten over onszelf.

Les 6

We doen alleen maar

dingen die helpen!

In deze laatste les bundelen we al het geleerde tot een eigen actieplan om successen te bereiken en moeilijkheden te overwinnen. Kinderen leren dankbaar te zijn voor wat ze hebben en te dromen over de toekomst. Allemaal dingen die het geluksgevoel verhogen.

Enkele leuke tips

voor de ouders.

Binnen de training ‘Eigen baas over je gedachten’ worden de ouders intensief betrokken. Ouders zijn een belangrijk model voor de kinderen om positief te leren denken. Daarom zijn er, parallel aan de lessen van de kinderen, informatiebladen voor de ouders beschikbaar.

(Zie Informatiebladen voor ouders, het wacht-woord voor de pdf krijgen de kinderen mee naar huis na de eerste trainingsdag). Op deze manier kunnen de ouders volgen wat hun kind binnen de training leert, en met de aangeboden tips samen met hun kind oefenen en groeien in positief denken.

Deelnemende scholen

Vele leerkrachten volgden reeds de nascholing tot trainer 'Eigen baas over je gedachten!'. Deze training kan onder andere op de volgende scholen gegeven worden.

Praktisch

Lessen

  • zes lessen van wekelijks 1,5 tot 2 uur

  • voor leerlingen uit het vierde leerjaar (B) of groep 6 (NL)

  • tijdens de lesuren

  • begeleid door een intern opgeleide leerkracht

  • in aanwezigheid van de klasleerkracht

  • ondersteund met een werkbroek met praktische oefeningen en opdrachten

Deze groepstraining kan op aanvraag gegeven worden aan een groep van maximaal 8 kinderen. 

Onderzoek

'Eigen baas over je gedachten.'

Preventieprogramma voor de lagere school 'Eigen baas over je gedachten!'
verhoogt het zelfbeeld van kinderen en zorgt dat ze beter om kunnen gaan met negatieve emoties

Het onderzoek

De training ‘Eigen baas over je gedachten!’ is het eerste Nederlandstalige cognitieve preventie-programma dat door de onderzoeker speciaal ontwikkeld is voor lagere scholen.

 

Het is een wetenschappelijk onderbouwd programma, gebaseerd op effectief gebleken preventie-programma’s voor angst- en depressieve problemen. Lagere schoolkinderen leren cognitief gedragstherapeutische vaardigheden (positief leren denken over verleden, heden en toekomst) en probleemoplossingsvaardigheden aan in zes klassikale sessies.

Een cognitief preventieprogramma

Vergelijkbare universele preventieprogramma’s behaalden internationaal reeds succesvolle resultaten. Drs. Wendy de Pree onderzocht voor het eerst het effect van een cognitief preventieprogramma bij een groep kinderen in een Nederlandstalige school-context. Het onderzoek liep in samenwerking met Hogeschool Thomas More Antwerpen, opleiding Toegepaste Psychologie en met steun van Provincie Antwerpen, Stichting Koningin Paola en Cera. Aan het onderzoek namen ruim 200 leerlingen uit vijf Vlaamse lagere scholen deel. Het gaat om leerlingen van het vierde leerjaar (vergelijkbaar met groep 6 in Nederland).

 

De leerlingen werden opgesplitst in een trainingsgroep en een controlegroep. De trainingsgroep kreeg de ‘Eigen baas over je gedachten’-training aangeboden, de controlegroep niet. Beide groepen vulden bij aanvang een vragenlijstbundel in waarin o.a. werd gepeild naar zelfbeeld en emotieregulatiestrategieën.

 

Emotieregulatiestrategieën zijn manieren om met vervelende gevoelens om te gaan. Zo gaan sommige kinderen piekeren wanneer ze zich boos of droef voelen. Andere kinderen gaan bijvoorbeeld steun zoeken bij vriendjes. Beide groepen vulden de lijst opnieuw in na afloop van de training.

Wat zelfbeeld betreft, evalueerden de leerlingen die het preventieprogramma doorliepen hun schools functioneren na de training positiever. Wat emotieregulatiestrategieën betreft, werden er bij de trainingsgroep positieve resultaten geboekt met betrekking tot afleiding zoeken en zichzelf opkikkeren. Wanneer de leerlingen uit de trainingsgroep zich slecht voelden, gingen ze sneller iets plezierigs doen of dachten eerder aan dingen die hen gelukkig maakten dan in de controlegroep.

 

Concluderend kan gesteld worden dat het cognitieve preventieprogramma ‘eigen baas over je gedachten!’ veelbelovend is. De training verhoogt het zelfbeeld van de kinderen en zorgt dat ze beter om kunnen gaan met negatieve emoties.

Volledig onderzoeksverslag

 

Onderzoeksopzet

 

Literatuur

Leerlingen uit het vierde leerjaar die in de klas de training ‘Eigen baas over je gedachten’ volgen, evalueren na de training hun zelfbeeld positiever. Bovendien rapporteren de kinderen meer effectieve emotieregulatiestrategieën.

 

Onderzoek van drs. Wendy de Pree, ontwikkelingspsycholoog en

gedragstherapeut te Mechelen (B).

Medewerkers aan het onderzoek

 

Dr. Barbara Soetens en Lic. Gert De Kinder (wetenschappelijk onderzoek)

Barbara Soetens (docent ontwikkelingspsychologie, geaffilieerd onderzoeker KU Leuven) en Gert De Kinder (lector klinische psychologie en gedragstherapeut) werken beiden binnen de opleiding Toegepaste Psychologie van de hogeschool Thomas More Antwerpen. Als klankbord dragen ze bij tot de wetenschappelijke onderbouwing van het programma ‘Eigen baas over je gedachten!’. In samenwerking met verschillende scholen evalueren ze de effectiviteit van het programma.

 

Lic. Ida Dom (trainer)

Ida Dom is kinderpsycholoog en gedragstherapeut. Zij geeft diverse trainingen en vormingen voor ouders en professionelen (www.kroost.be). Als kinderpsycholoog heeft zij ruime ervaring in het werken met kinderen. Zij is als trainer opgeleid in het programma ‘Eigen baas over je gedachten!’.

Iris Rits (klankbord)

Iris Rits is als leerkracht van het vierde leerjaar verbonden aan Basisschool De Baan in Mechelen. Als klankbord draagt ze bij tot het optimaliseren van de training ‘Eigen baas over je gedachten!’ op het vlak van werkvormen en klasorganisatie.

Marian Latour (illustrator)

Marian Latour maakte alle tekeningen voor Leer Positief Denken. Als illustrator heeft zij ruim 20 jaar ervaring in het ontwikkelen, vormgeven en produceren van materiaal voor diverse presentatie- en communicatiemiddelen. De klare lijn tekeningen van Marian Latour zijn uitermate geschikt voor heldere instructie en voorlichting en spreken met name kinderen erg aan.

Logo-leerpositiefdenken-blauw.gif

BTW: BE0733-492-719

Rekeningnummer BE15-4326-1867-4130, KREDBEBB 

Erkenningsnummer Psychologencommissie: 712104257

Dijleweg 29

2820 Rijmenam

België